İlk yardım, ehliyet teorik sınavında adayların en çok puan kaybettiği alanlardan biridir. Soruların çoğu ezberden çok öncelik sırası ister: önce güvenlik, sonra bildirim, ardından müdahale. Bu yazıda sınavda sık çıkan konuları kısa hatırlatmalarla özetleyip, kalıplara benzer 20 örnek soru ve açıklamalarıyla pekiştiriyoruz. Sorular özgün yazılmıştır; birebir soru bankası kopyası değildir.
Sınavda Tekrarlayan Mantık
- Koruma → Bildirme → Kurtarma (KBK): Olay yeri güvenliği sağlanmadan yaralıya koşmak genellikle yanlıştır.
- “Önce ne yapılır?” ifadesi çoğu zaman güvenlik veya bilinç/solunum değerlendirmesini işaret eder.
- Yaşam bulguları: Bilinç, solunum ve dolaşım (nabız) önceliklidir; kırık–çıkık gibi durumlar sonra gelir.
- Hareket ettirme: Zorunlu değilse taşıma yapmayın; omurga şüphesinde özellikle dikkat edin.
Sınav ipucu: Doğrudan müdahale seçeneği ile güvenlik/bildirim seçeneği yan yana geldiğinde, soru kökünde “önce” varsa çoğu zaman güvenlik veya 112’yi arama doğrudur.
Bu kalıpları konu seti ve deneme ritmine bağlamak için çıkmış ehliyet sınav soruları yöntemini de kullanabilirsiniz; ilk yardım bloğunu o döngüye oturtmak barajı korur.
Kısa Konu Hatırlatması
Bilinç ve solunum
Omuzlardan hafifçe sarsarak seslenin. Solunumu bak–dinle–hisset ile değerlendirin. Hava yolu için boyun travması yoksa baş geri–çene yukarı pozisyonu kullanılır.
Temel yaşam desteği
Yetişkinlerde dış kalp masajı hızı dakikada yaklaşık 100 bası; göğüs kemiği yaklaşık 5 cm çökmelidir. Kalp durmasında nabız/kalp atımı alınamaz.
Kanama, şok, kırık
Dış kanamada doğrudan baskı temel yaklaşımdır. Şokta cilt soğuk ve nemli olabilir; ayaklar yaklaşık 30 cm yükseltilir, üzeri örtülür. Kırık şüphesinde hareket ettirmeyin; açık kırıkta deri bütünlüğü bozulmuştur.
Tıkanma ve taşıma
Yetişkinde Heimlich manevrası sık sorulur. Bebeklerde sırtına kürek kemikleri arasına 5 kez vurma gibi sıralar çıkar. Acil çıkarmada Rentek manevrası omuriliğe zarar vermeden araçtan çıkarma tekniğidir.
En Çok Çıkan 20 İlk Yardım Sorusu
Her soruyu kendiniz cevaplayın, sonra doğru şıkkı ve açıklamayı okuyun.
Soru 1
Trafik kazasında ilk yardım uygulamasının doğru öncelik sırası hangisidir?
- Kurtarma – Bildirme – Koruma
- Koruma – Bildirme – Kurtarma
- Bildirme – Kurtarma – Koruma
- Kurtarma – Koruma – Bildirme
Doğru cevap: B — Önce olay yerini ve kendinizi koruyun, sonra acil yardımı arayın, ardından yaralıya müdahale edin.
Soru 2
Kazazedenin bilinci nasıl kontrol edilir?
- Yüzüne soğuk su dökülerek
- Omuzlarından hafifçe sarsılarak seslenerek
- Ayaklarından tutup kaldırarak
- Hemen suni solunuma başlayarak
Doğru cevap: B — Standart bilinç kontrolü omuzlardan hafif sarsma ve seslenmedir; sert hareketlerden kaçınılır.
Soru 3
Solunumun varlığı hangi yöntemle değerlendirilir?
- Bak–dinle–hisset
- Heimlich manevrası
- Turnike uygulama
- Şok pozisyonu
Doğru cevap: A — Göğüs hareketine bakılır, solunum sesi dinlenir, yanakla nefes hissedilir.
Soru 4
Boyun travması olmayan kazazedede hava yolunu açmak için verilen pozisyon hangisidir?
- Şok pozisyonu
- Yarı oturuş pozisyonu
- Baş geri–çene yukarı pozisyonu
- Yüzüstü yatış
Doğru cevap: C — Baş geri–çene yukarı, dilin geriye kaçmasını önleyerek hava yolunu açar.
Soru 5
Aşağıdakilerden hangisi kalp durmasının belirtilerindendir?
- Aşırı hareketlilik
- Bilincin açık olması
- Kalp atımının olmaması
- Hızlı ve yüzeysel solunum
Doğru cevap: C — Kalp durmasında nabız/kalp atımı alınamaz; bilinç genellikle kapalıdır.
Soru 6
Yetişkinde dış kalp masajında göğüs kemiğine dakikada yaklaşık kaç bası yapılmalıdır?
- 40
- 60
- 80
- 100
Doğru cevap: D — Yetişkinlerde hedef hız dakikada yaklaşık 100 basıdır.
Soru 7
Yetişkinde dış kalp masajında göğüs kemiği yaklaşık ne kadar çökmelidir?
- 1 cm
- 2 cm
- 5 cm
- 10 cm
Doğru cevap: C — Yetişkinde yaklaşık 5 cm çökme hedeflenir; aşırı baskıdan kaçınılır.
Soru 8
Solunum yolu tıkanıklığında (bilinci yerinde yetişkin) uygulanan manevra hangisidir?
- Rentek manevrası
- Heimlich manevrası
- Turnike
- Şok pozisyonu
Doğru cevap: B — Heimlich, yabancı cismin çıkarılmasına yardımcı olan karın basısı manevrasıdır.
Soru 9
Bebekte tam tıkanmada sırtına kürek kemikleri arasına el bileğinin içiyle yaklaşık kaç kez vurulur?
- 5
- 10
- 15
- 20
Doğru cevap: A — Bebeklerde sırt vuruşu genellikle 5 kez uygulanır; ardından göğüs basıları gelir.
Soru 10
Dış kanamalarda ilk ve temel uygulama genellikle hangisidir?
- Yarayı ovuşturmak
- Doğrudan baskı uygulamak
- Hemen turnike bağlamak
- Kazazedeyi yürütmek
Doğru cevap: B — Kanayan bölgeye temiz bir bezle doğrudan baskı uygulanır; turnike her kanamada ilk seçenek değildir.
Soru 11
Burun kanamasında hangisi doğru bir yaklaşımdır?
- Baş geriye yatırılır
- Burun kanatlarına baskı uygulanır, öne eğik oturtulur
- Ağızdan sıcak içecek verilir
- Hemen sırtüstü yatırılır
Doğru cevap: B — Öne hafif eğik oturtup burun kanatlarına baskı uygulanır; başı geriye yatırmak kanın yutulmasına yol açabilir.
Soru 12
Aşağıdakilerden hangisi şok belirtilerindendir?
- Cildin soğuk ve nemli olması
- Zihinsel aktivitenin artması
- Vücut sıcaklığının hızla yükselmesi
- Aşırı iştah artışı
Doğru cevap: A — Şokta cilt çoğu zaman soğuk ve nemlidir; solukluk ve zayıf nabız da eşlik edebilir.
Soru 13
Şok pozisyonunda ayaklar yaklaşık kaç cm yükseltilir?
- 10
- 30
- 60
- 90
Doğru cevap: B — Klasik şok pozisyonunda ayaklar yaklaşık 30 cm yükseltilir; üzeri örtülerek ısı kaybı önlenir.
Soru 14
Şoktaki kazazedeye hangisi yapılmamalıdır?
- Vücut sıcaklığını korumak için örtmek
- Sıkan giysileri gevşetmek
- Ağızdan yiyecek–içecek vermek
- Gereksiz hareketten kaçınmak
Doğru cevap: C — Bilinç durumu belirsizken veya şokta ağızdan bir şey vermek aspirasyon riski yaratır.
Soru 15
Kırık şüphesi olan kazazedeye hangisi doğrudur?
- Hemen ayağa kaldırıp yürütmek
- Kırığı yerine oturtmaya çalışmak
- Hareket ettirmeden tespit etmek / immobilize etmek
- Bölgeye kuvvetli masaj yapmak
Doğru cevap: C — Kırığı yerine oturtmak ilk yardımcının işi değildir; hareket ettirmeden destekleyip profesyonel yardım beklenir.
Soru 16
Açık kırıkla ilgili hangisi doğrudur?
- Deri bütünlüğü bozulmuştur
- Deri her zaman sağlamdır
- Sadece burkulmada görülür
- Turnike zorunlu ilk adımdır
Doğru cevap: A — Açık kırıkta kemik veya yara nedeniyle deri bütünlüğü bozulur; enfeksiyon riski yüksektir.
Soru 17
Burkulmalarda sık önerilen ilk yardım yaklaşımı hangisidir?
- Sıcak uygulama ve masaj
- Soğuk uygulama ve istirahat
- Hemen koşuya devam
- Eklemi zorla çevirmek
Doğru cevap: B — Şişlik ve ağrıyı azaltmak için soğuk uygulama, istirahat ve elevasyon sık vurgulanır.
Soru 18
Yangın, patlama veya solunum durması riski varken kazazedeyi araçtan çıkarmada kullanılan teknik hangisidir?
- Heimlich manevrası
- Rentek manevrası
- Şok pozisyonu
- Bak–dinle–hisset
Doğru cevap: B — Rentek manevrası, omuriliğe zarar vermeden acil çıkarma tekniğidir; yalnızca zorunlu acil durumlarda uygulanır.
Soru 19
Koma halindeki kazazedeye hangisi yapılmaz?
- Solunum ve nabız kontrolü
- Sıkan giysilerin gevşetilmesi
- Ağızdan yiyecek–içecek verilmesi
- Ağız içinde yabancı cisim kontrolü
Doğru cevap: C — Bilinci kapalıya ağızdan bir şey vermek boğulma riski yaratır.
Soru 20
İlk yardımda öncelik sıralaması hangi gruptan başlamalıdır?
- Kırık ve çıkığı olanlar
- Solunum ve dolaşım sorunu olanlar
- Hafif burkulması olanlar
- Yalnızca ağrısı olanlar
Doğru cevap: B — Yaşamı tehdit eden solunum ve dolaşım sorunları her zaman önceliklidir; kırık–çıkık sonra gelir.
Sonuç ve Çalışma Önerisi
İlk yardım sorularında başarı, sayı ezberlemekten çok öncelik mantığını kavramaktır: KBK sırası, bilinç–solunum–dolaşım değerlendirmesi, kanamada baskı, şokta ısı kaybını önleme, kırıkta hareket ettirmeme. “Önce ne yapılır?” gördüğünüzde güvenlik ve yaşam bulgularını düşünün.
Yanlışlarınızı dar etiketleyip tekrar setine çevirmek için ehliyet sınav sorularında yanlış analizi rehberine bakın. Bu 20 soruyu yanlışlarınızla birlikte tekrar edin; ardından ehliyet sınav soruları sayfasından ilk yardım kategorisini çözün. Sınırsız set ihtiyacı doğarsa fiyatlandırma seçeneklerine de bakabilirsiniz. Düzenli soru çözümüyle bu bölümdeki puan kaybını hızla azaltabilirsiniz.
